Przebieg porodu u suki

Terrier_mixed-breed_dogKiedy suka jest w ciąży, właściciel jest odpowiedzialny za to, aby zapewnić jej odpowiednią opiekę. Podobnie jest w przypadku samego porodu. U psów jakiekolwiek trudności i komplikacje w czasie porodu występują wyjątkowo rzadko, dlatego też zazwyczaj każda suka świetnie radzi sobie sama. Nie można ingerować w poród, jeśli nic złego się nie dzieje, ale trzeba „trzymać rękę na pulsie”, gdyby jednak coś poszło nie tak… Jak zatem wygląda poród u suki, jak się do niego przygotować?

Przed porodem

Książkowa ciąża u psów trwa średnio 63 dni czyli dziewięć tygodni. Nie ma jednak możliwości potwierdzenia w stu procentach konkretnego dnia zapłodnienia, dlatego też od chwili kopulacji do momentu porodu może minąć od około 56 do 72 dni. Owa dolna granica również jest jak najbardziej bezpiecznym terminem, ponieważ płody są już na tyle wykształcone, że są w stanie przeżyć poza ciałem matki.

Podczas ostatnich dni przed porodem pojawia się bardzo wiele oznak, które jasno wskazują na to, że poród naprawdę jest tuż, tuż. Właściciel suki powinien więc bacznie obserwować, aby odpowiednio wcześniej przygotować się do tego wydarzenia – także psychicznie, bowiem dla wielu właścicieli poród ich suki jest wyjątkowo dużym przeżyciem. Zaraz przed porodem w żadnym wypadku nie wolno niczego zmieniać (wprowadzać nowych mebli, zmieniać ich ustawienia, zostawiać ciężarną sukę z obcymi ludźmi etc.), bowiem może to wywołać zupełnie niepotrzebny i niewskazany stres.

Już około 6-7 tygodnia ciąży należy przygotować suce specjalny kojec porodowy, aby mogła się do niego przyzwyczaić, zacząć w nim sypiać. Niejedna suczka jednak nie korzysta z takiego rozwiązania i samodzielnie buduje sobie tak zwane „gniazdo porodowe”. W takiej sytuacji trzeba uszanować jej wolę i pod żadnym pozorem nie wolno w tym przeszkadzać.

Poza przygotowaniem czysto psychicznym, należy przygotować się również „technicznie”. Jeśli poród przebiegnie prawidłowo, właściciel „nie kiwnie palcem” i wręcz nie powinien ingerować. Zawsze jednak powinno się liczyć z ryzykiem powikłań, dlatego też należy przygotować podstawowe przybory takie jak nożyczki, które posłużą do przecięcia pępowiny, nić (do zawiązania pępowiny), środki dezynfekujące, ligninę, ręczniki.

Poród niebawem!

Oznaki tego, że poród nastąpi najprawdopodobniej w ciągi kilku lub kilkunastu godzin są dość widoczne. Boki oraz brzuch zapadają się dość nagle (rozluźniają się więzadła macicy oraz mięśnie brzucha), suka zaczyna się mocno niepokoić, niemal całkowicie traci apetyt, srom jest bardzo nabrzmiały, w sutkach gromadzi się mleko (u wieloródek wcześniej występuje wypływ siary), w szparze sromowej pojawia się śluzowaty szklisty wypływ oznaczający, że czop śluzowy rozpuszcza się torując drogę szczeniakom przyjście na świat. Niezwykle istotną oznaką zbliżającego się porodu są skoki temperatury. Psy mają zazwyczaj temperaturę około 38,5 st. C. Aby zaobserwować skoki temperatury, należy mierzyć ją minimum trzy razy w ciągu dnia – jeśli „skacze” z ponad 38 st. do 37 st. C i odwrotnie, poród nastąpi niebawem.

To już poród!

Poród zaczyna się w chwili, gdy pojawiają się pierwsze skurcze macicy – skurcze porodowe. Etap ten może trwać nawet do ośmiu godzin i wówczas suka będzie bardzo niespokojna. Jeszcze nie będzie się pokładać, ale chodzić nerwowo, może drapać posłanie, piszczeć, może również przyglądać się swojemu brzuchowi. Możliwe, że będzie popuszczać kał oraz mocz.

Kiedy już rozpocznie się „właściwy poród”, tj. rodzenie płodów, suka położy się na boku lub też przysiądzie i będzie parła. Niedługo powinno urodzić się pierwsze szczenię. Będzie ono owinięte błonami płodowymi. Jeżeli wszystko będzie przebiegać zgodnie z planem, suka rozgryzie błony oraz pępowinę. Kolejne szczeniaki powinny urodzić się znacznie szybciej – najwięcej w dwugodzinnych odstępach czasu. Jeżeli stanie się inaczej i po tym czasie nie nastąpi poród kolejnego szczeniaka, należy wezwać weterynarza. Trzeba obserwować czy po porodzie każdego szczeniaka wydalone zostaje również zielonkawe łożysko. Ciekawostką jest, iż zazwyczaj suka zjada łożyska. Kolejna kwestia to oczyszczenie i nakarmienie szczeniaka – najczęściej suka od razu zajmuje się małymi. Kiedy już poród dobiegnie końca, należy umyć srom suki, a także sierść oraz łapy.

Problemy w czasie porodu

Problemy zdarzają się niezwykle rzadko, ale nie można wychodzić z założenia, że na pewno nie wystąpią. I tak, może zdarzyć się, że szczenię zablokuje się w drogach rodnych. Wówczas należy pomóc suce poprzez bardzo delikatne złapanie szczeniaka za skórę – nie można jednak szarpać czy ciągnąć. Nie wolno też wyciągać małego za ogon lub łapy. Może również zdarzyć się, że suczka nie będzie zainteresowana swoim małym po porodzie. W takiej sytuacji trzeba samodzielnie uwolnić szczeniaka z błon i obciąż pępowinę, a następnie przystawić do sutka.

Bywają jednak i o wiele poważniejsze przypadki, kiedy to przykładowo ogólny stan suki w czasie porodu bardzo się pogarsza, jeżeli z dróg rodnych przed porodem wydostaje się wydzielina o zielono-czarnym kolorze, kiedy suka dostaje drgawek (tężyczka poporodowa).

Od razu też należy wezwać weterynarza, jeśli po upływie terminu porodu, suka nie wykazuje żadnych oznak zbliżającego się rozwiązania, kiedy przerwa pomiędzy rodzeniem następnych szczeniaków jest dłuższa aniżeli wspomniane dwie godziny, kiedy po dwóch godzinach pomimo parcia nic się nie dzieje, a także w sytuacji, gdy pomimo odejścia wód płodowych poród nie następuje (również po dwóch godzinach).

Po porodzie

Kiedy poród skończy się i przebiegnie bez żadnych komplikacji, szczeniaki mają się dobrze, sukę trzeba zostawić, aby mogła odpocząć. Przez pierwsze dni prawdopodobnie nie będzie chciała wychodzić na spacery, więc trzeba będzie ją do tego nieco zmusić. Cały czas też musi mieć dostęp do świeżej wody oraz wysokobiałkowej karmy. Przez pierwsze trzy tygodnie nie powinno się zbytnio ingerować i odciągać suki od małych.

Jak wygląda krycie suki?

Czechosłowacki_wilczak_kilkumiesięczna_suka_453Wielu hodowców oraz właścicieli psów chce dopuścić do krycia suki w celu uzyskania szczeniąt. Warto jednak wcześniej dowiedzieć się, jak to dokładnie wygląda, kiedy suka ma pierwszą ruję i jaki jest najwłaściwszy czas na dopuszczenie do krycia.

O czym pamiętać?

Suczki pierwszą ruję przechodzą zazwyczaj między 6. a 12. miesiącem życia. Ogromnie ważne dla zdrowia suki jest to, aby nie dopuszczać do krycia przy pierwszej rui, ponieważ jest to zwyczajnie jeszcze zbyt młody piesek. Suczka może być jeszcze nierozwinięta wystarczająco, aby przejść bezpiecznie przez okres ciąży, poród, a następnie aby wykarmić młode. Dla bezpieczeństwa lepiej też przeczekać drugą ruję i dopuścić do krycia dopiero w czasie trzeciej – właśnie tak zaleca zdecydowana większość lekarzy weterynarii.

Chcąc wszystko właściwie zaplanować, warto wybrać się na wizytę do weterynarza, który wykona wszystkie niezbędne badania i ustali dzięki nim, kiedy jest najlepszy moment na dopuszczenie do krycia. Ważne, aby ustalić moment owulacji, bowiem pomiędzy pierwszym a czwartym dniem od owulacji istnieje największe prawdopodobieństwo tego, że dojdzie do zapłodnienia, jeśli suka zostanie pokryta.

Kolejna ważna kwestia to szczepienia ochronne oraz odrobaczenie. Warto sukę zaszczepić i odrobaczyć przed kryciem, bo kiedy już dojdzie do zapłodnienia, ze względu na bezpieczeństwo płodów nie będzie można wykonywać takich zabiegów. Odrobaczona i zaszczepiona powinna być nie tylko suka, ale także pies, który ma ją pokryć. Należy więc sprawdzić czy właściciel psa dopilnował tych zabiegów.

Zapłodnienie

Może do niego dojść, ale wcale nie musi pomimo kilku prób dopuszczenia do krycia suki. Nie zawsze też suczka chce dopuścić psa, zatem właściciel nie powinien robić niczego na siłę. Jeśli suki nie da się z różnych powodów zapłodnić w sposób naturalny, można skorzystać ze sztucznej inseminacji. Można to zrobić zarówno przy pomocy świeżego nasienia, które można wykorzystać najwyżej do 30 minut od pobrania, nasienia konserwowanego lub też nasienia mrożonego. Nasienie świeże i konserwowane podaje się dopochwowo, zaś mrożone musi być koniecznie umieszczone bezpośrednio w macicy. Sztuczne metody niestety często są drogie, a i tak nie dają stuprocentowej gwarancji sukcesu, ponieważ suka może poronić lub wchłonąć zarodki.

Czy suka musi mieć szczeniaki?

Jest to stwierdzenie powtarzane dość często, ale nie jest to prawda. Jeśli nie chcemy dopuścić do ciąży suczki, najlepiej jest poddać ją zabiegowi sterylizacji. Jeśli natomiast chcemy, aby suka miała młode, należy dopuścić do rozrodu chociaż dwa razy – nie wcześniej niż co drugą ruję.

Jeśli chodzi już o wspomniany wcześniej problem dot. tego, że suka nie chce dać się pokryć, może on wynikać z różnych powodów i wcale nie jest to problem rzadko występujący. Powody mogą być bardzo prozaiczne – zwyczajnie moment krycia to zły moment, albo też suka nie akceptuje danego psa. Ponadto warto pamiętać, że do krycia suki dobrze jest doprowadzić w miejscu zamieszkania psa, ponieważ suka na swoim terenie może go bardzo bronić. Warto wymienić także powody czysto anatomiczne, takie jak przykładowo zwężenie pochwy, które także mogą zniechęcać sukę i uniemożliwiać krycie.

Ciąża u suki – jak przebiega, na co zwracać uwagę?

Nova_Scotia_Duck_Tolling_Retriever_portraitCiąża u suki jest bardzo ważnym okresem nie tylko dla niej samej, ale także dla jej właściciela. I to właśnie on będzie odpowiedzialny za swojego psa oraz młode. Warto zatem wiedzieć, jak długo trwa ciąża u suki, jak przebiega i oczywiście, to co najważniejsze – jak dbać o ciężarną sukę.

Kiedy dochodzi do zapłodnienia?

Niezależnie od tego, czy chcemy aby nasza suczka miała młode lub też próbujemy tego uniknąć, musimy wiedzieć jak wygląda jej cykl rozrodczy. Pies (suka) ma ruję, inaczej też zwaną cieczką, zazwyczaj dwa razy w roku i tylko w tym okresie jest zdolna do rozrodu. Kiedy krwawienie ustępuje, rozpoczyna się tak zwana ruja właściwa i właśnie w tym czasie suka staje się płodna, bo występuje owulacja. Najczęściej ma ona miejsce trzeciego dnia rui właściwej (tj. około 11 dni od zauważenia cieczki). Jeśli chcemy, aby suka zaszła w ciążę, jest to najbardziej odpowiedni czas na dopuszczenie do kopulacji. Jeżeli z kolei nie chcemy, należy bardzo pilnować czworonoga aż do dwóch tygodni po zakończeniu krwawienia.

Jak przebiega ciąża u suki?

Taki „książkowy” czas ciąży u suki wynosi około 63 dni. Podobnie jednak jak i w przypadku ciąży ludzkiej czy też każdej innej, należy wziąć pod uwagę fakt, że nie wiadomo do końca, kiedy rzeczywiście nastąpiło zapłodnienia. Plemniki psa mogą przeżyć przez około tydzień czasu od chwili kopulacji i dostania się do macicy suki. W związku z tym, zupełnie normalne będzie jeśli suka urodzi pomiędzy 56 a 72 dniem.

W przypadku, gdy celowo dopuszcza się do kopulacji, warto powtórzyć ją przynajmniej dwa razy w odstępach dwudniowych, bowiem zwiększy to prawdopodobieństwo zapłodnienia. Chcąc dowiedzieć się, czy suka zaszła w ciążę, należy odczekać około 20 dni od owulacji. Wówczas można wykonać badania USG oraz analizę krwi.

Jak opiekować się ciężarną suką?

Po pierwsze, jeśli planujemy ciążę u suki, warto zaopatrzyć się przykładowo w dobry poradnik, który można nabyć u weterynarza lub w sklepie zoologicznym. Dzięki temu będziemy wiedzieli, jak właściwie postępować krok po kroku. W pierwszym tygodniu ciąży nie następują żadne zasadnicze zmiany w zachowaniu psa. Trzeba jednak podawać karmę wysokobiałkową, bowiem ma ona korzystny wpływ na rozwój zarodków. Jeśli nie ma takiej konieczności, nie szczepimy suki i nie stosujemy żadnych środków owadobójczych (obroże, spraye, krople etc.). W tak wczesnej ciąży nie należy zabraniać psu długich spacerów, zabaw, ogólnego ruchu.

W drugim tygodniu nadal nie ma zmian ani w wyglądzie, ani też w zachowaniu suki. Należy zrezygnować z karmy wysokobiałkowej i podawać tę, która była podawana do tej pory, ale jeszcze nie zwiększamy porcji. Powoli natomiast ograniczamy wyczerpujące treningi – duża dawka łagodnego ruchu natomiast jak najbardziej wskazana.

Trzeci tydzień ciąży jest bardzo ważny – wówczas bowiem dochodzi do zagnieżdżenia się zarodków w ścianie macicy i tworzenia łożyska. Można nieco zwiększyć ilość tłuszczu w jedzeniu. Dużo psów w tym czasie ogranicza ruch, dlatego nie należy na siłę wychodzić z psem i „fundować” długich spacerów.

Kolejny, czwarty tydzień to także ważny czas, bo można wtedy wykonać badanie USG, które pokaże bijące serca przyszłych szczeniąt. Jest to jednak za wcześnie, by określić ilość płodów. Istotne jest to, aby zmienić karmę na karmę dla szczeniąt średnich ras (bez względu na rasę suki). Nie zwiększamy ilości, aby suka nadmiernie nie przytyła (otyłość może powodować problemy w czasie porodu).

W piątym tygodniu ciąży następuje szybki wzrost płodów. Już około 30 dnia ciąży można „ręcznie” wyczuć ciążę, dotykając brzucha suki. Choć nie ma dużych zmian w wyglądzie, nieco wzrasta masa suki. Dużo psów w piątym tygodniu ciąży traci apetyt. Nie jest to sytuacja wyjątkowa czy niebezpieczna, dlatego nie ma sensu na siłę karmić psa. Ważny jest ruch, ale koniecznie trzeba wystrzegać się intensywnych zabaw – zwłaszcza z innymi psami.

W szóstym tygodniu może pojawić się wypływ śluzowy z dróg rodnych, jeśli śluz jest szaro-biały oraz ciągliwy, nie należy się tym martwić, jest to bowiem naturalne. Zastanowić powinien natomiast śluz żółtobiały lub żółty o ropnym zapachu – wtedy należy od razu udać się do weterynarza. W szóstym tygodniu dochodzi do rozwoju gruczołu mlekowego. Zwiększamy nieco dawkę pokarmu. Jest to najwyższy czas, aby stworzyć suce tak zwany kojec porodowy. Powinna zacząć w nim sypiać.

W siódmym tygodniu można zrobić zdjęcie RTG, które jasno określi ilość płodów. Można zwiększyć ilość pokarmu (zazwyczaj suki mają większy apetyt) o około 15 proc. – chyba, że suka ma bardzo nabrzmiały gruczoł mlekowy, wówczas należy zmniejszyć ilość pokarmu, aby nie doprowadzić do zapalenia. Warto zachęcać psa do codziennych, lekkich spacerów, ale całkowicie należy wykluczyć jakiekolwiek zabawy (zwłaszcza z innymi psami) oraz forsowne treningi!

Następny, ósmy tydzień także jest ogromnie ważny. Trzeba wybrać się na wizytę do weterynarza, aby sprawdzić stan zdrowia zarówno suki jak i płodów. Jeśli nie ma żadnych przeciwwskazań, warto przeprowadzić odrobaczenie, aby szczenięta nie zaraziły się wewnętrznymi pasożytami. Należy zwiększyć ilość pokarmu (musi być wysokoenergetyczny, z minerałami, witaminami) i podzielić go na około 5 posiłków. W przedostatnim (a może i ostatnim!) tygodniu ciąży suka może zrobić się niespokojna, ponieważ płody ruszają się dość mocno – szczególnie jeżeli jest to pierwsza ciąża.

Teoretycznie ostatni, dziewiąty tydzień ciąży trwający pomiędzy 58 a 65 dniem od chwili zapłodnienia – suka przygotowuje się do porodu i właściciel także powinien to zrobić! Średnio na 2-3 dni przed porodem w szparze sromowej zauważyć można szklisty śluzowaty wypływ. Jest to wyraźna oznaka zbliżającego się niebawem porodu, ponieważ wypływ ten pochodzi z czopu śluzowego, który właśnie się rozpuszcza, a wcześniej zamykał ujście szyjki macicy i tym samym chronił płody. Inną oznaką zbliżającego się porodu jest to, że suka ponownie robi się niespokojna, szuka sobie miejsca, buduje „gniazdo porodowe”.

Ostatni tydzień ciąży to tydzień, w którym suka wyjątkowo męczy się, nie chce się poruszać, sapie – nie można zmuszać jej do aktywności fizycznej, bywa że traci apetyt. Ważne jest to, aby zadbać o dużą ilość płynów, bo często wzrasta pragnienie. Brzuch i boki zapadają się – ma to związek z rozluźnianiem się mięśni brzucha oraz więzadeł macicy.

Trzeba mierzyć temperaturę co najmniej trzy razy dziennie – jeśli jest zmienna, oznacza to, że niebawem nastąpi poród (zapewne w ciągu następnej doby). W przypadku suk długowłosych ras, warto nieco podciąć sierść zarówno wokół sutków, krocza i tylnych nóg. Dzięki temu łatwiejsze będzie utrzymanie odpowiedniej higieny zarówno w czasie porodu jak i po nim.